غار یخ مراد

یکی از جاذبه های زیبای استان البرز، غاری است با قندیل های یخی که در زمستان تا اوایل بهار در زیباترین حال خود قرار دارد. نام این غار از یک باور قدیمی در میان مردم محلی گرفته شده است. مردم اطراف این غار اعتقاد داشته اند که یخ موجود در این غار حاجت ها و نیاز های آنها را براورده کرده و آنها را به مراد دل خود می رساند. در نتیجه این غار “یخ مراد” نامیده شده است.

چرا یخ مراد؟

گفته می شود، در گذشته مردم بومی بر این باور بوده‌اند که یخ موجود در اعماق غار برای درمان ناباروری زنان خاصیت شفادهنده دارد؛ و وجود کهنه‌های آویخته (دخیل) به دهانه اصلی و درون غار در گذشته که باعث نام‌گذاری روستای مجاور به کهنه ده شده گواه این ادعا است. اما به نظر می رسد که روستای مجاور این غار به دلیل قدمت آن “کهنه ده” نامیده شده است.

 

نمایی از روستای کهنه ده از دهانه غار یخ مراد

چگونه بوجود آمده است؟

غار یخ مراد در سنگ های آهکی سازند لار پدید آمده است. تاریخ تشکیل این سنگ ها به ۱۵۰ تا ۱۳۸ میلیون سال قبل یعنی دوره ژوراسیک برمی گردد. در این زمان با پیشروی دریا در بخش شمالی ایران و تشکیل یک دریای کم عمق، سنگ آهک های سازند لار در محدوده ای که امروزه رشته کوه البرز قرار دارد تشکیل شده اند که با کذشت زمان و فشارهای زمین ساختی وارده از شمال و جنوب، این سنگ ها از دل دریا خارج شده و به شکل امروزی بخشی از کوه های البرز را ساخته اند.

اما تشکیل غار یخ مراد در همین چندصدهزار سال اخیر اتفاق افتاده است و دفعتاً و ناگهانی نبوده و به تدریج در اثر عملکرد جمعی عوامل مختلف از جمله، فرسایش آبی، نیروهای زمین ساختی، زمین لرزه، انحلال، آب و هوا و … به صورت وضعیت کنونی در آمده است. نیروهای زمین ساختی سنگ های سخت را درزه دار می کنند و شکستگی ههای فراوانی را در آنها ایجاد می کنند. در اثر شرایط آب و هوایی و بارش باران و برف، جریان آب از میان درزه ها و ترک ها به بخش های درونی زمین راه می یابند و در مسیر خود بخش هایی از سنگ ها را به مرور زمان حل کرده و با خود می برند. در نتیجه فضا کم کم بازتر می شود و حفرات و فضاهای خالی گسترش می یابند. زمین لرزه نیز با شکستن و انداختن بلوک های سنگی بزرگ به گسترش فضای دالان ها و تالارهای غار کمک می کند و در نتیجه به مرور زمان فضای غار در اثر اندرکنش نیروهای مختلف بزرگتر و بزرگتر می شود. غار یخمراد اینگونه شکل گرفته است و از ۴ طبقه با اختلاف ارتفاع بیش از ۳۰ متر تشکیل شده است.

 

سنگ های آهکی میزبان غار یخ مراد حدود ۱۴۰ میلیون سال قدمت دارند. دهانه غار در تصویر مشخص است.

 

توصیف فضای داخل غار:

دهانه ورودی غار در میانه دامنه ی کوه ی صخره ای مشرف بر روستای کهنه ده قرار دارد. برای رسیده به دهانه ورودی باید از کنار جاده دسترسی به روستای آزادبر حدود ۳۲۰ متر با شیبی به سوی بالا پیاده روی نمود و در نهایت با بالا رفتن از پلکانی به دهانه غار رسید. تالار ورودی غار فضایی نه چندان بزرگ است اما فضایی برای ایستادن ۳۰ تا ۴۰ نفر را دارد. بلوک های سنگی افتاده نشان از یک زمین لرزه اثر گذار می دهد که با توجه به نزدیک بودن غار به گسله ی لزره زای طالقان می تواند به آن نسبت داده شود.

 

دهانه ورودی غار یخ مراد که فضایی محدود برای ایستادن دارد.

 

در سمت راست شیب لایه های سنگی به سمت پایین دست و لغزنده بودن آنها امکان پیمایش را سخت می کند و نیاز به وسایل کمکی و نیروی خبره دارد. اما برای رسیدن به تالارهای دیگر باید از دهانه مستقیماً از روی بلوک های سنگی افتاده عبور کرده و از دالان های مختلفی گذشت. در مسیر کمابیش (با توجه به فصل پیمایش غار) با چکیده ها و چکنده (استالاگمیت و استالاکتیت) های زیبای یخی روبرو می شویم که برخی به صورت ستونی از سقف تا کف غار کشیده شده اند.

 

 

در مسیر دالان ها چاه هایی حدوداً ۵ تا ۷ متری وجود دارند که ارتباط بین طبقات بالایی و پایینی را فراهم می کنند و برای پیمایش آنها نیاز به طناب و تجهیزات حرفه یی می باشد. اما با عبور از روی آنها می توان به اولین تالار غار دسترسی یافت. با ورود به این تالار مجموعه ی زیبایی از چکیده ها و چکنده ها بستر تالار را پوشانده و از سقف آویزان شده اند. با ورود به تالارها و اعماق بیشتر بر حجم و ابعاد این سازه ای زیبای طبیعی افزوده می گردد و در تالار های پایین تر که دسترسی عموم به آنها کمتر است، این سازه ها از آسیب در امان مانده و زیبایی های بیشتری از خود نشان می دهند.

 

یکی از تالارهای اصلی غار یخمراد

 

چند توصیه برای پیمایش غار:

  • فضای درونی غار سرد و در زمستان سوزی غیر قابل تحمل دارد، پس حتما لباس گرم و مناسب با خود داشته باشید.
  • مسیر درونی غار خیس و در فصول سر یخ بسته است. ضمن آنکه برای رسیدن به دهانه غار باید مسیری را به کوهنوردی بپردازید، پس کفش مناسب به همراه داشته باشید.
  • قندیل های درون غار دلیل اصلی سفر گردشگران برای دیدن این غار هستند، پس بر حفظ آنها بکوشید و مراقب شکستن آنها باشید.
  • فضای این غار و به طور کلی همه ی غارها به صورتی است که ممکن است در مسیرهای آنها گم شوید، پس حتما با یک غارنورد کار بلد به درون غار بروید؛ مخصوصا غار یخمراد که دارای چند چاه خطرناک می باشد.
  • زمانی را برای لذت بردن از سکوت غار و عکاسی از پدیده های زیبای غار اختصاص دهید.

 

 

 

 

چگونه به غار برسیم؟

برای دسترسی به غار یخ مراد کافی است از کرج مسیر جاده ی چالوس را پی بگیرید و پس از عبور از روستای نساء و قبل از رسیدن به گچسر، از خروجی روستای وله به سمت روستای آزادبر جاده ی آسفالته را ادامه دهید. حدوداً با طی مسافت ۴ کیلومتری در دره وله به روستای کهنه ده می رسید و با ادامه جاده حدود ۱ کیلومتر بالاتر از روستا به یک پل می رسید که برای عبور جاده از روی رودخانه احداث شده است.

 

 

در همین جا مسیر پیاده روی به سوی دهانه غار آغاز می شود و شما می توانید وسیله ی نقلیه خود را متوفق نمایید. البته در زمستان و پس از بارش سنگین برف، مسیر بسته است و بهتر است وسیله ی خود را در همان روستای کهنه ده متوقف کرده و از پیاده روی در برف لذت ببرید.

 

 

اگر مسیر شمشک به دیزین باز باشد، نیز می توانید از شرق تهران این مسیر را تا جاده ی چالوس ادامه داده و به سوی جنوب پس از گچسر وارد دره وله شوید.

موقعیت غار یخ مراد را روی نقشه ببینید.

 

 

 

چه پدیده های دیگری در نزدیکی غار می توانیم ببینیم؟

دره وله یک دره ی گسلی و عمیق است، در نتیجه دامنه های پرشیب دارد. در زمستان و پس از بارش برف می توان بهمن های رخ داده فراوانی را بر روی این دامنه ها مشاهده کرد.

همچنین سنگ های سبز سازند کرج (توف)، سنگ های نخودی و صخره ساز سازند لار (سنگ آهک)، سنگ های نازک لایه و تیره رنگ سازند شمشک (شیل و ماسه سنگ)، سنگ های قرمز سازند قرمز بالایی (ماسه سنگ و کنگلومرا) تنوع سنگ شناختی محدوده ی این غار است که می توانید با آنها آشنا شوید.

در بالادست کهنه ده به سمت آزادبر، یک بند گابیونی توسط آبخیزداری برای مهار شدت جریان آب به منظور جلوگیری از سیلاب احداث شده که پشت آن توسط رسوبات رودخانه یی پر شده و آب رودخانه به صورت آبشار به پایین سرازیر می شود و زمین منظری زیبا را در این محدوده پدید آورده است. همچنین در همان محل یک سنگ افت به نسبت بزرگ باعث ریزش بلوک های سنگی در بستر رودخانه شده و عبور آب از میان آن بلوک ها صدایی زیبا ایجاد می کند. احتمال می رود که این سنگ افت هم در اثر زمینلرزه ایجاد شده باشد.

در بالای روستای آزادبر که انتهای این مسیر است، یک معدن قدیمی گچ وجود دارد که زیبایی و جذابیت خاص خود را دارد. البته رسیدن به این معدن نیازمند اجازه از روستاییان و داشتن یک اتومبیل مناسب است.

قبل از ورودی روستای آزادبر نیز یک راه خاکی از جاده ی اصلی جدا می شود که به سمت باختر تا طالقان ادامه دارد. پیمودن این جاده نیز نیازمند شرایط آب و هوایی مناسب و اتومبیل مناسب است.

برای کسب اطلاعات بیشتر این مقاله را بخوانید: سفر به آزادبر

کلمات کلیدی: غار یخمراد , آزادبر , کهنه ده , البرز , قندیل , استالاگمیت , استالاکتیت , چکیده , چکنده , یخ , گچسر , روستای وله , غارنوردی , ژئوتوریسم , زمین شناسی , زمین گردشگری , زمین گشت , جاده چالوس

 

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید