فرسایش و درزه داری

ایجاد درزه و شکستگی در سنگ ها علل گوناگونی دارد که در “درزه داری” در بخش آموزش مفصل به آن پرداخته شده است. اما ایجاد درزه ها و شکستگی ها در یک سنگ، در واقع تماس سطوح توده سنگ را با هوا و سایر عوامل فرسایش بیشتر می کند. درزه های سیستماتیک که ناشی از تنش های زمین ساختی هستند، از یک سنگ بکر و مستحکم، بلوک های سنگی کوچک و قابل خرد شدن  ایجاد می کند. این بلوک های کوچک به راحتی جابجا و حمل می شوند و توسط نیروی ثقل و گرانش بر روی دامنه ها به سمت پایین حرکت می کنند. توسط آب های جاری از ارتفاعات به زمین های پست تر جابجا می گردند و در پایان چیزی جز رسوبات تخریبی ریزدانه از آنها باقی نمی ماند.

نیروهای زمین ساختی علاوه بر این که باعث ایجاد کوه ها و ارتفاعات، بالا آمدن زمین ها و شکل گیری فلات های مرتفع می گردند، با اعمال نیروهای خود باعث تخریب سنگ ها و کمک به فرسایش آنها نیز می شوند. زمین سیاره ای پویا و زنده است که شرایط طبیعی آن بر مبنای تعادل شکل گرفته است. نیروهای زمین ساختی و کوهزایی به همراه نیروی فرسایش این تعادل را در ارتفاعات و اعماق زمین برقرار می کنند و همزمان با افزایش ارتفاع کوهستان ها، نیروهای فرسایشی هم در حال تخریب و کاهش ارتفاع آنها هستند.

در تصویر، بلوک بلوک شدن لایه های سنگ آهکی سازند میشان، از محل دسته درزه های سیستماتیک ایجاد شده در آنها مشاهده می شود. به خوبی مشخص است که چگونه لایه های سنگ آهکی مستحکم از محل درزه ها خرد شده و  بلوک های  سنگی در شیب دامنه به سوی پایین دست آن حرکت می کنند. ابعاد واریزه های سنگی می تواند نشانه ای از استحکام سنگ مادر خود باشد. سنگ های نرم فرسا، واریز های ریزدانه و شن مانند تولید می کنند اما سنگ های مستحکم تر بلوک های سنگی درشت و تیزگوشه ایجاد می نمایند.

این تصویر در شمال فیروزآباد استان فارس و در کوه های قلعه دختر که از جنس سنگ آهک و متعلق به سازند میشان می باشند گرفته شده است. سن این سنگ ها به زمانه ای حدود ۲۰ تا ۵ میلیون سال قبل یعنی دوره میوسن باز می گردد.

کلمات کلیدی: تکتونیک , درزه داری , زمین شناسی , زمین گردشگری , زمین گشت , ژئوتوریسم , سیستم درزه ها , فرسایش , واریزه

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید