آهک کرمینه

در برخی از سنگ آهک ها مانند بخش پایینی سازند الیکا در البرز و بخش هایی از سازند میشان در زاگرس آثاری کرم مانند دیده می شوند. این آثار ناشی از حرکت کرم های رسوب خوار در زمانی است که رسوبات آهکی تازه بوده  و هنوز به سنگ تبدیل نشده اند. نوع خواصی از کرم ها وجود دارند که با خوردن رسوبات مواد مغذی آنها را جدا کرده و ماسه ها ی خالی از مواد مغذی را به صورت فضولات در پشت مسیر حرکت خود بر جای می گذارند. در این صورت نوارهایی استوانه ای شکل در درون رسوبات باقی می ماند که رنگ و شکل آنها با رسوبات اطراف متفاوت است. پس از تبدیل رسوبات به سنگ این ساخت های لوله ای شکل در درون توده سنگ دیده می شوند. به سنگ آهک هایی که این ساخت ها را در درون خود دارند “سنگ آهک کرمینه (ورمیکوله)” گفته می شود.

عکس بالا نمایی نزدیک از سنگ آهک های ورمیکولۀ سازند میشان را نشان می دهد که در محلی موسوم به کوه سوخته (زُهیت= آتش سوزان جنهم در کتب زردشتی) رخنمون دارند. این سنگ آهک ها در اثر حرات زیاد ناشی از سوختن گازهای هیدرو بوری که از طریق گسل تراستی آغاجاری به سطح زمین راه یافته اند بشدت آلتره شده اند. برای رسیدن به محل می توان از میدان ورودی به شهر امیدیه به سمت شهر آغاجاری رفته و در روبروی ده خیط زُبید و در مجاورت کارخانۀ آسفالت از طریق یک جادۀ خاکی مستقیماً به سمت کوه مزبور روانه شوید.  در این محل گازهای گوگردی همچنین باعث سوختن لایه های انیدریت شده و بلورهای نوزاد گوگرد در بالای این تپه مشاهده می شود.

در این محل چین های جناقی و نحوۀ ایجاد گسل تراستی بخوبی مشاهده می شود. سازند گچساران بر روی سازندهای میشان (خاکستری) و آغاجاری (قرمز) رانده شده است و به احتمال قوی در زیر لایه های آبرفتی کوه پایه سازند کنگلومرای بختیاری نیز وجود داشته باشد که در بعضی روستاها چاه های آب نیز در این رسوبات حفر شده است (روستا چاه سالم).

همچنین آثار و بقایای ویرانۀ یک آتشگاه باستانی نیز وجود دارد که دلیل بر سابقۀ تاریخی آن دارد( آتشگاه زُهیت).

نویسنده و عکاس: عباس راکی – زمین شناس شرکت کیپ – فارغ التحصیل دانشگاه تبریز

کلمات کلیدی: vermiculate limestone ,  امیدیه ,  ایران , زاگرس , زمین شناسی , زمین گردشگری , زهیت , ژئوتوریسم , سازند الیکا , سازند میشان , سنگ آهک , سنگ آهک کرمینه , کوه سوخته , ورمیکوله

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید