نوشته‌ها

ریگ بزرگ

ریگ بزرگ در محدوده ای در شرق استان کرمان، شمال غربی استان سیستان و بلوچستان و جنوب استان خراسان جنوبی قرار دارد. نقطه تلاقی ۳ استان ذکر شده در ناحیه ای در نزدیکی شمال ریگ یلان قرار دارد. ریگزار شکلی شبیه به مستطیل دارد و گستره ای شمالی – جنوبی دارد. فاصله شمال تا جنوب ریگزار در حدود ۱۵۰ کیلومتر و فاصله شرقی غربی آن در حدود ۷۰ کیلومتر است. خط الراس تپه ها جهتی جنوب غربی- شمال شرقی دارند که در نواحی شمالی تر، این شیب بیشتر به سمت شمال و در نواحی شرقی جهتی غربی شرقی به خود می گیرند. این ریگزار از غرب به چاله مرکزی لوت، از شمال به ده سلم از شرق به نصرت آباد، ارتفاعات اسپی و اوخوران و از جنوب و جنوب غربی به لوت زنگی احمد و کال شور لوت محدود می گردد و تا بلوچ آب ادامه می یابد. ارتفاع کف دشت از سطح آبهای آزاد در نواحی حاشیه غربی ریگ یلان، در حدود ۵۵۰ متر و در نواحی شرقی در حدود ۸۳۰ متر است. شیب نواحی غربی به سمت غرب تا مرکز چاله لوت کاهش می یابد. در نواحی حاشیه شرقی ریگ یلان، این شیب به سمت شرق افزایش می یابد. رطوبت هوای منطقه در زمستان در حدود ۳۰ درصد و در تابستان تا حدود ۱۰ درصد کاهش می یابد. ارتفاع تپه ها از شمال تا مرکز افزایش می یابد و از مرکز به سمت جنوب مجددا با کاهش همراه است. در قسمت جنوبی ریگ یلان، تپه ها با تغییر جهت به سمت جنوب غربی و نهایتاً غرب به کلوتهای غربی لوت پیوند می خورند. این منطقه در تقسیم بندی لوت، در حوزه لوت جنوبی یا لوت زنگی احمد قرار می گیرد.

کلمات کلیدی: lut desert , rig , sand , sand dune , zamingasht , استان کرمان , بزرگ ریگ , تپه ماسه ای , دشت لوت , زمین گشت , ماسه , زمین شناسی , زمین گردشگری , ژئوتوریسم

بستر ماسه ای رودخانه قزل اوزن

بستر رودخانه قزل اوزن از رسوبات غیر چسبنده با اندازه ها و ابعاد مختلف پوشیده شده است. تراس های قدیمی تر از رسوبات بسیار ریزدانه رس و لای تشکیل شده اند. در بخش هایی رسوبات ماسه ای و در بخش هایی نیز شن و قلوه سنگ های ریز تا درشت بستر را میزبانی می کنند. تخته سنگ های کوچک تا نسبتاً بزرگ هم در جای جای بستر رود خودنمایی می کنند که نمایانگر رژیم های سیلابی رودخانه در ادوار گذشته اند.

شناسایی و مطالعه ی دقیق بستر رودخانه ها، اطلاعات بسیار ذی قیمتی از زمین شناسی دوره کواترنر و عهد حاضر در اختیار زمین شناسان قرار می دهد. در تصویر اثر پای یک زمین شناس بر روی ماسه های بستر رودخانه قزل اوزن در میانه آذربایجان شرقی مشاهده می شود. در پایان تابستان و اوایل پاییز به دلیل کم شدن نزولات جوی بستر رودخانه تقریباً خشک و بی آب است و زمان بسیار مناسبی برای مطالعه بستر این رود می باشد.

کلمات کلیدی: ایران , بستر رود , رودخانه , زمین شناسی , زمین گردشگری , زمین گشت , ژئوتوریسم , قزل اوزن , قلوه سنگ , ماسه