فرسایش پوست پیازی

فرسایش پوست پیازی (Onion skin weathering) فرآیندی است که بوسیله آن ، فلس ها ، صفحات یا پوسته های هم مرکز سنگ ، با ضخامت کمتر از ۱ سانتی متر تا چند متر ، بطور متوالی لایه لایه می شوند یا از سطح برهنه توده بزرگ سنگی کنده می شوند. این حالت توسط نیروهای فیزیکی و شیمیایی حاصل می شود که تنش های تفریقی درون سنگ را موجب می شود. مثلاً بوسیله انبساط کانی ها در نتیجه هوازدگی شیمیایی نزدیک سطحی یا بوسیله آزاد شدن فشار احاطه کننده سنگی که زمانی در اعماق دفن شده بوده (هنگامی که بوسیله فرسایش به سطح نزدیک می رسد) (درز و شکاف رهایی از فشار). این حالت معمولاً باعث حالت توده سنگی گرد شده یا تپه گنبدی شکل می شود.

فرسایش پوست پیازی نوعی خاص از فرسایش است که معمولاً در گرانیت ، گرانودیوریت ، مونزونیت ، تونالیت و … دیده می شود. بطورکلی این نوع فرسایش مختص خانواده گرانیت (آذرین درونی) است .

به طور عمده فرسایش پوست پیازی را می توان نشان دهنده شرایط درهم ریختگی محیط در نظر گرفت. این فرسایش به دو صورت فیزیکی و شیمیایی ایجاد می شود. این نوع هوازدگی غالباً در ارتباط با نیروهای کششی (هوازدگی در حجم متغییر ) دیده می شود و آنرا هوازدگی در حجم ثابت نیز می نامند ولی کاربرد صحیح اصطلاح فوق در مواقعی است که سنگ از تمامی جهات دچار هوازدگی گردد . نه فقط قسمتهای بالایی. ایجاد این وضعیت در سنگها به دو طریق زیر ممکن است :

۱- هوازدگی قلوه های کوچک که از تمامی جهات آزاد می باشد.

۲- قلوه هایی که در عمق بوده اند و اکنون در سطح ظاهر شده اند و قبلاً دچار هوازدگی شده که ناشی از تغییرات حجم آب است.

تصویر فوق که فرسایش پوست پیازی در سنگ های آذرین در نزدیکی نیکشهر استان سیستان و بلوچستان توسط “علی جلالی” به ثبت رسیده است.

کلمات کلیدی: ایران , پوست پیازی , دگرسانی , زمین شناسی , زمین گردشگری , زمین گشت , ژئوتوریسم , سیستان , فرسایش , گدازه

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

پاسخ دهید