کوه های مریخی چابهار

در جنوب ایران و در راستای خط ساحلی در مسیر جاده ی بندر چابهار به گواتر ارتفاعاتی نه چندان بلند خودنمایی می کنند که به خاطر ظاهرشان به “کوه های مریخی” معروف شده اند. کوههای مریخی چابهار به عنوان یکی از عجیب ترین عارضه های طبیعی ایران و از زیباترین قطبهای طبیعت گردی محسوب می شود.

حدود ۴۰ تا ۵۰ کیلومتر پس از چابهار به سمت بندرگواتر، کوه‌ هایی در سمت چپ جاده نمایان می‌ شود که به کوه‌ های مینیاتوری یا مریخی معروفند. وجود این کوه‌ ها با توجه به منظره کاملا متفاوتی که در سمت راست جاده و رو به‌ سوی دریا وجود دارد، باعث می‌ شود تا یکی از زیباترین جاده‌ ها و مناظر طبیعی استان سیستان و بلوچستان به‌ وجود آید که به دلیل عدم معرفی، کمتر مورد بازدید قرار گرفته‌ اند. کوه‌ های مریخی مناظری از کوه‌ های دیگر کرات را برای انسان تداعی می‌ کنند و جنس رسوبی آنها و همچنین فرسایش خاص کوه‌ ها موجب ایجاد شیارها و تراش‌ های زیبایی شده است که گویی نقاشی ماهر آنها را به تصویر کشیده است.این کوه ها براثر فرسایش سریع به وسیله باد و باران به این شکل در آمده است و یکی از پدیده های جذاب و کم نظیر زمین شناسی به شمار می آید.

ZG-MarsMountain-01

این کوه های مخروطی شکل در یک سو و «تالاب صورتی» و ماسه های سرخ رنگ با درختچه های بیابانی در سوی دیگر، سبب شده اند تا جاده چابهار- بندر گواتر یکی از زیباترین جاده های استان سیستان و بلوچستان قلمداد شود. وجود پرندگانی هم چون فلامینگو، عقاب دشتی، حواصیل و تیهو، زیبایی این منطقه را دو چندان کرده است. جایی که دشت میان جاده آبگیر می شود، تالاب هایی را پدید می آورد که در سمت دریا صورتی رنگ می شود و منظره زیبایی را می آفریند. این رنگ بندی طبیعی عکاسان زیادی را برای بهره بردن از جاذبه طبیعی به سوی خود جذب می کند.
این کوه ها در ادامه کوه های زاگرس کشیده شده است اما از نظر تکتونیکی به ایالت ساختاری – رسوبی مکران تعلق دارند و گسله میناب مرز این ایالت با زاگرس به حساب می آید. این ارتفاعات در ادامه به پاکستان می رسد. به غیر از زیبایی منحصر به فرد این کوه ها، از فضای باز و افق دید مناسب این منطقه می توان برای رصد فضای لایتناهی و نجوم هم استفاده کرد. در میان دره ها و اطراف این کوه ها فسیل انواع صدف ها و آبزیان از جمله نهنگ یافت می شود. این منظره زیبا با چشم اندازهای طبیعی کم نظیر مانند تالاب لیپار با انواع پرندگان، سواحل ماسه ای و صخره ای دریای عمان با امواج خروشان برای گردشگران و طبیعت گران آغوش گشوده است.

merikhi mount - FARSHID.GH

رنگ تقریبا سفید کوه (چیزی میان طوسی و سفید) با واریزه‌ های بسیار در پای ‌آن، وجود گرما و حرارت و شرجی هوا و رطوبت نسبتا بالا و سوی دیگر آن دریا که به‌این منظره آغوش گشوده است، مناظری رویایی و تخیلی را در ذهن بیننده پدید می‌ آورد. همین منظره منحصر به‌ فرد که جاده چابهار ـ گواتر آن را به دو نیم تقسیم کرده، باعث شده تا این جاده به یکی از زیباترین جاده‌های ایران تبدیل شود. یک‌سو کوه‌ های مخروطی مریخی با آن رنگ خاکستری خیال‌ انگیز و سوی دیگر دریای سبز و ماسه‌ های اندکی سرخ با درختچه‌ های بیابانی در کرانه آن.

دشت که در میان جاده آبگیر می‌ شود، تالاب‌ هایی را پدپد می‌ آورد، که در سوی دریا صورتی است و در سوی کوه خاکستری مایل به سفید. جایی که به آن تالاب صورتی می‌ گویند. این جاده که با سراشیبی‌ ها و سربالایی‌ های بسیار، نمایان شدن گاه‌ به‌ گاه دریا در سمت چپ و نظاره منظره از ارتفاع، از جاذبه‌ های خاص گردشگری در استان سیستان و بلوچستان است.

رشته کوههای مریخی که فقط در مناطق جنوبی استان سیستان و بلوچستان واقع شده است، توانسته ترسیم‌ گر یک جاذبه طبیعی زیبا باشد. برخی مواقع ارتفاع آنها تا پنج متر می‌رسد و در دیگر نقاط این بیابان‌ ها بعضا بلندی آنها تا ۱۰۰ متر و حتی بیشتر هم دیده می‌ شود. جنس این پدیده از مقاومت خاصی برخوردار است، به‌ طوریکه بالا رفتن از آن به مثال بالا رفتن از صخره است.

ZG-MarsMountain-02

شکل‌ های نامانوس این پدیده‌ ها، ناشی از فرسایش سریع در برابر باد و باران است که بر خلاف فرسایش‌ های آرام و طبیعی، مهلتی برای رویش گیاهان باقی نمی‌گذارد و سرزمین را دندانه دندانه و پر از لبه‌ ها و چاک‌ ها نشان می‌ دهد. همچنین، مقاومت نایکسان لایه‌ های زمین، در این منطقه‌ ها گاه سبب شکل‌ گیری ستون‌ هایی با کلاهک‌ هایی بر سر یا کوه‌ هایی که گویی با چاقو سر آنها را بریده‌ اند، می‌ شود. این کوه‌ های چاک چاک که شکل‌ های نامانوس دارند و فاقد پوشش گیاهی هستند و به خاطر غیرعادی بودنشان، در سالهای اخیر و در میان گردشگران، به کوههای مریخی شهرت یافته‌ اند، نمونه‌ های بدبوم (بدلند) هستند که پدیده بوم‌شناختی ویژه‌ ای است.
با رسیدن به دهکده صیادی “تیس” منظره کوه‌ های مریخی در کنار جاده به پایان می‌ رسد. قدمت این روستا به ۲۵۰۰ سال قبل می‌ رسد و در کتاب فتوحات اسکندر مقدونی بعنوان تیز مشهور بوده و به مرور زمان به تیس تبدیل شده است. تیس بندر تجاری فعالی بوده است که بوسیله مغول‌ ها ویران شده است.

Mountains of Mars-balouchestan - negar najafian

اما از نظر زمین شناسی این کوه ها چگونه اند و کی شکل گرفته اند؟

این واحد رسوبی که ارتفاعات معروف به مریخی را در منطقه شکل داده اند شامل مجموعه ای از مارن ژیپس دار به رنگ سبز تیره همراه با میانلایه هایی از ماسه سنگ می باشند که در آن ها گرهک ها و عدسی هایی از سیلستون آهکی نیز وجود دارد. این گرهک ها پس از فرسایش مارن ها به جا مانده و مناظری گنبدی شکل را ایجاد می کنند. مرز این واحد با واحد کنگلومرایی زیرین خود تدریجی است ولی به صورت دگر شیب با واحد بالایی پوشیده می شود. برآورد ستبرای این واحد به لحاظ چین خوردگی های پیاپی دشوار است ولی ستبرای میانگین آن ۳ تا ۴ کیلومتر تخمین زده شده است.

ZG-MarsMountain-map

پوسته های فراوانی از صدف نرم تنان به ویژه صدف خای بزرگ اوسترا در این واحد دیده می شود. نوع رسوبات و وجود صدف ها محیط رسوبگذاری را، منطقه کم عمق دریا (نزدیک ساحل) معرفی می کند. ریز سنگواره های مطالعه شده از بخش زیرین این واحد سن آن را میوسن میانی – پسین بدست داده اند و نمونه های بخش فوقانی مربوط به میوسن پسین – پلیوسن پیشین یعنی حدود ۵ میلیون سال قبل می باشند (نقشه زمین شناسی چابهار).

کلمات کلیدی: ایران , بدلند , بندر چابهار , جنوب ایران , زمین شناسی , زمین گردشگری , زمین گشت , ژئوپارک , ژئوتوریسم , سیستان و بلوچستان , کوه های مریخی , مارن و ماسه سنگ , مکران

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید