روستای آزادبر در جاده چالوس

سفر به آزادبر

جاده ی چالوس برای کسانی که در تهران، کرج و اطراف این دو شهر زندگی می کنند حاوی خاطرات شاد و ارزنده ایست. کسانی که این جاده را به قصد شمال کشور و رسیدن به دریای مازندران طی کرده اند –  و با من هم نظراند که لذت بردن از مسیر یک سفر هم جزئی از سفر است – از زیبایی های طبیعی این جاده ی زیبا به وفور لذت برده اند.

از این جاده ی زیبا علاوه بر سفرهای چند روزه، می توان برای سفرهای یک روزه خانوادگی و دست جمعی هم استفاده کرد و یک روز سراسر مفرح و با استراحت کامل روح را – البته اگر در وسط هفته و خالی از ترافیک جاده ای باشد – برای خود رقم زد.

در بخش های مختلف جاده ی چالوس، از میدان امیرکبیر در ابتدای آن که پس از تونل کمربندی و پل بزرگ روی رودخانه ی کرج قرار دارد تا انتهای آن در شهر چالوس، دیدنی های طبیعی و زمین گردشگری فراوانی وجود دارد. رودخانه کرج، دریاچه و سد امیرکبیر ، سازندهای مختلف، چین خوردگی ها و گسلش های بزرگ و زیبا، لغزش ها، سنگ ریزش ها، ارتفاعات زیبا و سر به فلک کشیده، چشمه ها و آبشارها، کوره های آهک پزی، دره های عمیق، غارها، نقاط پرفسیل، جنگل ها، جاده های پر پیچ و خم و زیبا و … از زیبایی ها و نقاط دیدنی این مسیر هستند که می توان با دیدن آنها سرگرم شد و از مسیر لذت برد.

همچنین مسیرهایی که از این جاده ی تاریخی جدا شده و به روستاهای اطراف می رود نیز دارای جاذبه ها طبیعی و زمین شناسی زیبا و حیرت انگیزی هستند که می توانند ساعت ها مشتاقان را به خود مشغول نمایند.

یکی از این مسیرها که در یک سفر یک روزه می خواهیم به شما پیشنهاد کنیم، مسیر روستای وله در کنار جاده ی چالوس به روستای آزادبر است. یک صبح وسط هفته با همراه برداشتن وسایل یک سفر یک روزه به همراه خانواده مسیر جاده ی چالوس را در پیش بگیرید. در مسیر از سد امیرکبیر، چین ها و لایه های پرشیب سازند کرج، تونل ها و بهمنگیرهای مسیر، روستاهای پل خواب، آسارا، درده، دو آب شهرستانک، گسل مشاء، سازندهای پالئوزوئیک و مزوزوئیک البرز همانند سلطانیه، باروت، زاگون، لالون، جیرود، کوارتزیت سفید رنگ در نزدیکی روستای حسنکدر، سازند میلا، دورود، الیکا، شمشک تا روستای نساء ، سازندهای دلیچای و لار در ارتفاعات منطقه و گسل طالقان که دوباره سازند کرج را بر روی سازندهای قدیمی تر می راند عبور خواهید کرد. دقیقاً ۳ کیلومتر پس از پمپ بنزین روستای نساء یک جاده ی آسفالته محلی از جاده ی چالوس جدا می شود که راه دسترسی به روستای کهنه ده و در ادامه روستای آزادبر است. البته دسترسی به گچسر و  آزادبر از طریق جاده ی شمشک به دیزین برای مردم شرق تهران بهتر و نزدیک تر است.

 

azadbar-03

 

جاده ی دسترسی با چند پیچ تند در همان ابتدا به سرعت ارتفاع گرفته و از کف دره رودخانه ی چالوس بر روی دامنه کوه تا ۱۰۰ متر بالا می رود و در مسیری به سمت شمال باختر بر روی دامنه ای از سنگ های توف سبز رنگ سازند کرج که شیب آنها ۵۰ تا ۶۰ درجه به سوی جاده است، ادامه می یابد. ستبرای خوب این لایه ها استفاده از آنها را در کارهای عمرانی امکانپذیر کرده است. در حال حاضر معدنی فعال در حال بهره برداری از آنها به عنوان سنگ لاشه و مالون می باشد.

 

سفرنامه آزادبر

شیب تند لایه های توف ستبرلایه سازند کرج همشیب با دامنه است. این حالت خطر لغزش در سطح لایه بندی را افزایش می دهد. از این سنگ ها به دلیل ستبرای مناسب و مقاومت خوب برای سنگ لاشه و مالون در عملیات ساختمانی استفاده می کنند (دید به سمت شمال).

 

از بر جاده ی چلوس تا روستای کهنه ده ۴ کیلومتر راه آسفالته است. این مسیر در دامنه ی یک دره – رود عمیق و ۷ شکل احداث شده. شیب تند دامنه ها نشان از فعال بودن دره از نظر زمین ساختی دارد و در برخی نقاط شیب دامنه ها تا ۶۵ درصد نیز می رسد. همین شیب تند باعث شده تا در برخی نقاط دامنه ها ناپایدار شده و لغزش هایی هر چند کوچک در بخش های نزدیک به رودخانه و در اثر زیر بری رودخانه ایجاد شده است. البته هم جهت بودن شیب لایه بندی سنگ ها و شیب دامنه می تواند باعث لغزش در سطح لایه ها شود و به زبان ساده لایه ها بر روی یکدیگر سر بخورند (تصویری از لغزش رخ داده در دامنه در گالری زیر متن قابل مشاهده است).

از روستای کهنه ده به بعد در اثر عملکرد گسله ی راندگی طالقان و گسله های همراه آن سنگ آهک های لار در مسیر جاده برونزد یافته اند. این سنگ آهک ها در بخش هایی مارنی و در بخش هایی دولومیتی توده یی و فاقد لایه بندی هستند و به دلیل نزدیکی به گسل شدیداً درزه دار و خرد شده اند. در دل این توده های سنگ آهکی در دامنه ی باختری جاده، یکی از معروف ترین غارهای البرز مرکزی به نام “غار یخمراد” در اثر انحلال سنگ های آهکی ایجاد شده است. این غار با یک جاده ی مالروی خاکی دقیقاً از جایی که جاده ی آسفالته با یک پل از دامنه ی خاوری به دامنه ی باختری می آید، قابل دسترسی است.

 

غار یخ مراد

دهانه ی ورودی غار یخمراد در سنگ آهک های ستبرلایه سازند لار (دید به سمت باختر)

 

مسیر غار عموماً شیب دار و رو به پایین می‌باشد که نهایتاً با رسیدن به اعماق کوه، با چشمه‌های یخ زده در کف زمین و چکنده های اسفنجی غار مواجه می‌شوید. ارتفاع این غار از سطح دریا در حدود ۲۶۴۰ متر می‌باشد و دهانه این غار سه متر پهنا و هشت متر ارتفاع دارد. در ماه های اسفند و فروردین، قندیل‌های یخی بسیار زیبای غار در بهترین وضعیت به سر می‌برند. نکته قابل توجه این غار مطبق بودن آن می‌باشد که در میان غارهای ایران کمتر دیده می‌شود. در بخشی از غار چهار طبقه با اختلاف ارتفاع بیش از ۳۰ متر دیده می‌شوند (تصویری از غار در گالری زیر متن قابل مشاهده است).

“در گذشته مردم بومی بر این باور بوده‌اند که یخ موجود در اعماق غار برای درمان ناباروری زنان خاصیت شفا دهنده دارد. وجود کهنه‌های آویخته (دخیل) به دهانه اصلی و درون غار در گذشته که باعث نام گذاری روستای مجاور به کهنه ده شده گواه این ادعا است.”

با گذر از غار، جاده با دو پیچ و خم بر روی دامنه ی باختری بالا رفته و از زیر ارتفاعات صخره ساز آهکی سازند لار عبور می نماید. کمی جلوتر دقیقاً در جایی که این واحد سنگ آهکی پایان می یابد، گسله ی طالقان سازند آذرآواری کرج را بر روی سنگ آهک های لار رانده است. نزدیکی این سنگ آهک ها به گسله باعث درزه دار شدن و وقوع سنگ افت های فراوان در مسیر رودخانه شده است. توصیه می کنیم در این نقطه بایستید و ضمن مشاهده ی بلوک های سنگی بزرگی که مسیر رودخانه را بسته اند و احتمالاً در اثر وقوع زمینلرزه از بدنه ی کوه کنده شده اند، به زیبایی دره ای که تاکنون طی کرده اید نگاه کنید و عکس های یادگاری بگیرید. ایستادن در ارتفاع لذت وصف ناپذیری به شما خواهد بخشید (تصاویر مربوط به گسله طالقان و سنگ افتها در گالری زیر متن قابل مشاهده است).

 

az06-zg

نمایی از دره ی زیبای آزادبر و سنگ آهک های سازند لار و سنگ افت های درون رودخانه (دید به سمت جنوب باختر)

 

جاده ی آسفالته را کمی به جلو بروید با پایان یافتن صخره های سنگی در مسیر رود خانه آب بندی ساخته شده تا از سیلابهای ناگهانی جلوگیری و آبخیز ها را کنترل کند. پشت این آب بند در حال حاضر از رسوبات رودخانه ای پر شده و آب رود خانه از روی آن بسان یک آبشار زیبا به پایین می ریزد و منظره ای زیبا را در کنار درخت ها و رودخانه ی جاری پدید آورده است (تصویر آب بند در گالری زیر متن قابل مشاهده است).

ساختن بند، باعث تجمع حجم وسیعی از رسوبات آبرفتی رودخانه ای از قلوه سنگ ها و شن و ماسه در درون دره و در مسیر رودخانه شده است. کمی جلوتر آبرفت ها تا لبه ی پل جاده که بر روی رودخانه ساخته شده بالا آمده اند و جاده و رودخانه تقریباً همسطح با یکدیگر قرار گرفته اند، که منظره ای جالب را پدید آورده است. در فصل های پر باران آب رودخانه وارد پل و مسیر جاده شده و آن را مسدود می کند. حتماً حواستان باشد در هنگام سیلاب ها از این مناطق دوری کنید و به ارتفاعات پناه ببرید.

در محل آب بند اگه به بالادست نگاه کنید، سنگ های قرمز رنگی بر روی سنگ های سبزرنگ سازند کرج دیده می شود. جنس این سنگ ها ماسه سنگ و کنگلومرا ست. این سنگ ها به سن میوسن و معادل سازند قرمز بالایی هستند. اگر می خواهید آنها را از نزدیک ببینید باید کمی جلوتر بروید و درست قبل از ورود به روستای آزادبر در کنار جاده می توانید به آنها دست پیدا کنید (تصویر برونزد سنگ های قرمز رنگ را در گالری زیر این متن ببینید).

 

آب بند

نمایی از پهنه ی آبرفتی حاصل از تجمع آبرفت ها در پشت آب بند. در دور دست کنگلومرای قرمز رنگ سازند قرمز بالایی و معدن گچ آزادبر دیده می شوند (دید به سمت شمال).

 

در محدوده ای که سنگ های قرمز بیرون زده اند، قبل از ورود به روستای آزادبر جاده ای خاکی به سمت باختر از جاده ی آسفالته جدا می شود. این جاده با گذر از چند روستا نهایتاً به طالقان می رسد، اما برای طی کردن آن حتماً باید اتومبیل مناسب و سرحالی داشته باشید.

حال می توانید به روستای زیبای آزادبر وارد شوید. این روستای سرسبز و زیبا در محل تلاقی دو آبراهه که از ارتفاعات شمالی سرچشمه می گیرند ساخته شده است. این روستا حدود ۲۰۰۰ نفر جمعیت مقیم و غیر مقیم دارد و مردم آن به کشاورزی، دامپروری و زنبورداری مشغول اند.

از روستا جاده ای خاکی پس از طی ۴ کیلومتر شما را به معدن گچ آزادبر می رساند. برونزد واحدهای گچی که در نقشه های زمین شناسی به بخشی از سازند قرمز بالایی به سن میوسن نسبت داده شده اند در راستای گسله گچسر و با روند جنوب خاور – شمال باختر در نقاط مختلف منطقه دیده می شوند. این برونزدها به دلیل رنگ سفید آنها از دوردست ها قابل شناسایی و رویت هستند. یک معدن متروکه گچ  نیز در حاشیه جاده ی چالوس وجود دارد اما معدن گچ آزادبر فعال بوده و بزرگتر است. برونزد سطحی این واحد گچی در آزادبر تقریباً ۳۹ هکتار است.

 

azadbar-05

 

اکنون و پس از دیدن نقاط دیدنی منطقه می توانید جایی مناسب در کنار رودخانه یافته و از محیط طبیعی، خلوت و زیبای این منطقه ی بکر لذت ببرید.

اگر به دیدن این منطقه رفتید، می توانید عکس های زیبایی که از طبیعت و زیبایی های زمین شناسی آنجا گرفته اید برای ما بفرستید تا به نام و شرح خود شما در سایت درج شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

1 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید